Op deze pagina vind je informatie over verschillende subsidies en financiële regelingen die je kunt gebruiken voor onze trainingen. Of je nu een werknemer bent in loondienst of een zelfstandige ondernemer, er zijn diverse landelijke, regionale en sectorale regelingen die (een deel van) de cursuskosten vergoeden. Hieronder zetten we de belangrijkste mogelijkheden op een rij, met uitleg hoe ze werken, wie ervoor in aanmerking komt, wat er vergoed wordt en hoe je ze kunt aanvragen. Zo kun je praktisch aan de slag met het vinden van ondersteuning voor jouw Adobe-cursus.

Voor kortlopende trainingen zijn er volop subsidiemogelijkheden – van algemene MKB-regelingen tot specifieke fondsen in de creatieve sector, van branchebudgetten tot lokale vouchers. De sleutel is om te kijken wat voor jou van toepassing is (sector, dienstverband, regio) en om de regeling te kiezen die daarbij past. Hopelijk geeft deze pagina je een goede start om de juiste weg te vinden. Succes met je cursus en veel leerplezier!

Bronnen en handige links:

• A&O- en O&O-fondsen – Vind fondsen per sector
• Rijksoverheid – SLIM-subsidie leren en ontwikkelen
• De Leerrekening – Individueel Ontwikkelbudget Retail Non-Food
• Uitvoering van Beleid SZW – Overzicht SLIM-aanvraagcriteria
• INretail – Cao Retail Non-Food – IOB informatie
• Werktuig PPO – Spelregels creatieve sector ontwikkelfonds
• Cultuur+Ondernemen – Cultuurlening (informatie KVK Ondernemersplein)
• VBW (bloemistensector) – Voorbeeld trainingen met subsidie
• Vissersbond – Scholingsfonds regio voorbeeld Flevoland
• Heel Nederland Leert (platform) – Overzicht regionale initiatieven
• SER – Leven lang ontwikkelen: advies en fondsen

Hulp en tips bij het benutten van subsidies

Het aanvragen van subsidies kan soms ingewikkeld lijken, maar gelukkig zijn er ondersteuning en tips beschikbaar:

• Begin op tijd: Veel subsidies (zoals SLIM of regionale vouchers) hebben beperkte aanvraagtijdvakken of budgetten. Oriënteer je vroeg, zodat je alle benodigde informatie en documenten klaar hebt staan wanneer de regeling open is.
• Laat je adviseren: Schroom niet om hulp te vragen. Zoals genoemd kunnen Leerwerkloketten je onafhankelijk adviseren . Ook brancheorganisaties (bijv. INretail, VBW, KVK) publiceren vaak over beschikbare subsidies in jouw vakgebied.
• Overleg met je werkgever: Ben je in loondienst en wil je een Adobe-cursus doen? Bespreek dan met je werkgever de mogelijkheden. Wellicht is men bereid de kosten voor te schieten of te ondersteunen bij de aanvraag. Sommige subsidies (zoals SLIM of O&O-fondsen) vereisen expliciet dat de werkgever betrokken is.
• Combineer waar mogelijk: Je kunt soms meerdere regelingen combineren. Bijvoorbeeld, als je een zelfstandige grafisch ontwerper bent in Groningen: je zou Werktuig PPO kunnen inzetten voor 1/3 van de kosten én tegelijk gebruikmaken van een regionaal voucher (indien beschikbaar) voor een deel, en zelf de rest bijleggen. Let wel op dat dubbel financiering van dezelfde kosten meestal niet is toegestaan – je kunt niet twee subsidies voor 100% van dezelfde cursus laten gelden. Maar verschillende potjes kunnen verschillende delen dekken (tot hooguit het totaal van de kosten) .
• Administratie: Houd goed bij welke aanvragen je doet, bewaar bevestigingen en deadlines. Voor sommige subsidies moet je achteraf verantwoording afleggen of evaluaties invullen. Zorg dat je aan alle voorwaarden voldoet om te voorkomen dat je subsidie teruggevorderd wordt.
• Belastingvoordeel: Tot slot, vergeet niet dat studiekosten voor een werkgever of ondernemer vaak fiscaal aftrekbaar zijn als bedrijfskosten. Als je zzp’er bent en geen subsidie krijgt, kun je de cursuskosten dus in je boekhouding opnemen, wat je inkomen (en dus belasting) drukt. Dit is weliswaar geen subsidie, maar het scheelt indirect in de kosten. Werkgevers kunnen scholingskosten onbelast vergoeden aan werknemers, wat ook een voordeel is.

Landelijke regelingen en subsidies

STAP-budget (niet meer beschikbaar sinds 2024)

Veel mensen kennen het STAP-budget – een subsidie van €1.000 per persoon voor opleiding – maar deze regeling is eind 2023 stopgezet . In 2024 en 2025 kun je dus geen STAP-budget meer aanvragen. Het kabinet heeft ervoor gekozen het budget anders in te zetten, onder andere via uitbreiding van de SLIM-regeling (zie hieronder).

SLIM-regeling (voor MKB-werkgevers)

De SLIM-regeling is een landelijke subsidieregeling waarmee werkgevers in het midden- en kleinbedrijf hun werknemers kunnen helpen ontwikkelen. Deze subsidie stimuleert een leercultuur in bedrijven. Je kunt als MKB-ondernemer SLIM-subsidie aanvragen voor bijvoorbeeld: een opleidings- of ontwikkelplan opstellen, loopbaanadvies voor werknemers inwinnen, een scholingsprogramma opzetten of medewerkers laten trainen .

• Voor wie: Werkgevers in het MKB (bedrijven <250 medewerkers). Ook samenwerkingsverbanden van meerdere MKB’s (en in het verleden grotere bedrijven in bepaalde sectoren) kunnen deelnemen. Individuele werknemers of zzp’ers kunnen zelf geen SLIM-aanvraag doen – dit loopt via de werkgever.
• Wat houdt het in: Subsidie voor projecten gericht op “leren en ontwikkelen” binnen het bedrijf. Denk aan het in kaart brengen van scholingsbehoeften, het ontwikkelen van nieuwe leermethodes of het (laten) volgen van cursussen die de vaardigheden van werknemers verbeteren . Korte cursussen zoals Adobe-trainingen kunnen onderdeel zijn van zo’n ontwikkeltraject (bijv. als uit het opleidingsplan blijkt dat je marketingteam een Photoshop-cursus nodig heeft).
• Vergoeding: Per 2025 vergoedt de SLIM-regeling maximaal 60% van de kosten (voorheen tot 80% voor kleinbedrijf) . Per aanvraag is maximaal €25.000 beschikbaar (voor landbouwbedrijven €20.000) . Let op dat de totale opleidingskosten minstens €5.000 moeten bedragen – vaak combineer je dus meerdere cursussen of deelnemers in één aanvraag om dit te halen.
• Hoe aanvragen: Een werkgever dient de aanvraag in via het officiële portaal. Er zijn meestal twee aanvraagtijdvakken per jaar (bijvoorbeeld in het voorjaar en najaar) . Voor actuele data en het aanvraagproces kun je terecht op de SLIM-pagina van Uitvoering van Beleid (Rijksoverheid)。 Zorg dat je als werkgever een goed plan opstelt; bij overschrijding van het budget worden aanvragen geloot . Bij honorering krijg je na afloop van het project de subsidie uitgekeerd (voor subsidies < €25k is vanaf 2025 minder administratie vereist) .

Sectorale opleidingsbudgetten en fondsen

De Leerrekening (Retail Non-Food)

Werk je in de detailhandel non-food (bijvoorbeeld mode, sport, wonen, lifestyle winkels)? Dan is er een hoge kans dat je via de cao gebruik kunt maken van het Individueel Ontwikkelbudget (IOB), ook wel bekend als De Leerrekening. Sinds 2020 krijgen werknemers in de Retail Non-Food sector periodiek een bedrag voor scholing op een persoonlijke leerrekening gestort .

• Voor wie: Werknemers onder de cao Retail Non-Food. Je moet op 31 dec. van het vorige jaar minstens 1 jaar in dienst zijn bij je werkgever én minimaal 16 uur per week werken . Uitzendkrachten, weekend- en vakantiekrachten en directieleden zijn uitgezonderd . Dit geldt met name voor personeel van winkels in branches als mode, sport, wooninrichting, elektronica en overige non-food retail.
• Wat houdt het in: Jaarlijks bouw je €150 aan leertegoed op . Dit budget wordt door je werkgever beschikbaar gesteld op jouw persoonlijke leerrekening. Je kunt het maximaal 5 jaar opsparen (ongebruikt budget vervalt daarna weer terug naar de werkgever) , dus in totaal kan er tot €750 staan als je het even laat oplopen.
• Waarvoor te gebruiken: Je mag dit tegoed naar eigen inzicht besteden aan erkende opleidingen, trainingen of cursussen die relevant zijn voor jouw ontwikkeling en loopbaan . Een Adobe-cursus valt hier doorgaans onder (als het van belang is voor je functie of groei). Het idee is dat je hiermee regie hebt over je eigen ontwikkeling en jezelf up-to-date kunt houden in vaardigheden . Je kunt eventueel ook bijbetalen als de cursus meer kost dan je saldo; het tegoed dekt dan een deel van de kosten.
• Hoe werkt aanvragen/besteden: De uitvoering van deze regeling gebeurt via het platform De Leerrekening. Je werkgever moet je eenmalig aanmelden als deelnemer (deelname aan het IOB is verplicht onder de cao) . Daarna krijg je toegang tot een online leerrekening-portaal waarop je je saldo ziet en opleidingen kunt boeken. Via De Leerrekening website kun je zoeken naar cursussen en deze direct betalen met jouw budget. Het proces is bedoeld om jou te ontzorgen: je kiest een cursus, boekt via het platform en de betaling wordt verrekend met jouw leertegoed. Tip: overleg met je werkgever of HR-afdeling voor de praktische details – vaak hebben zij informatie over hoe jij je kunt registreren en gebruikmaken van jouw IOB tegoed.

Opleidingsfondsen via de branche (O&O-fondsen)

Veel sectoren hebben eigen Opleidings- en Ontwikkelingsfondsen (O&O-fondsen) of sociale fondsen die werknemers ondersteunen bij het volgen van trainingen. Dit is meestal vastgelegd in de cao van die branche. Als jouw werkgever bij een brancheorganisatie is aangesloten, kun je mogelijk een beroep doen op zo’n fonds voor (deel)vergoeding van cursuskosten .

• Voor wie: Werknemers in sectoren met een O&O-fonds. Vrijwel elke branche heeft zo’n fonds (bijvoorbeeld de bouw, techniek, zorg, maar ook in retail en ambachten). Informeer bij je werkgever of jullie cao een opleidingsfonds heeft en of jouw bedrijf daarbij is aangesloten. Ook kleine branches zoals bloemisten, bakkers, etc. hebben vaak een sectorfonds.
• Wat houdt het in: Het O&O-fonds vergoedt een deel van de kosten van cursussen of trainingen die relevant zijn voor de branche. Soms krijg je een voucher of tegoedbon, soms betaalt de werkgever de cursus en krijgt hij achteraf subsidie van het fonds. De precieze invulling verschilt: het kan gaan om korting op cursussen van geselecteerde opleiders, een jaarlijks persoonlijk opleidingsbudget, of een projectmatige subsidie voor bepaalde trainingen.
• Vergoeding voorbeelden: Dit verschilt per branche en per jaar. Enkele voorbeelden: In de bloemendetailhandel (bloemisten) wordt dankzij subsidies van de overheid en het Sociaal Fonds een cursus “Bijzondere boeketten maken” ter waarde van €99,50 voor leden aangeboden voor €49,75 . In de mode- en woonwinkels geldt de eerdergenoemde IOB (De Leerrekening) van €150 per jaar. In weer andere sectoren kunnen er afspraken zijn dat een bepaalde procentuele korting op scholing geldt of dat er een x-bedrag per medewerker per jaar beschikbaar is.
• Hoe aanvragen: Meestal loopt dit via je werkgever of via de brancheorganisatie. Vraag intern na bij HR of je leidinggevende welke scholingsregeling er via de cao bestaat. Soms kun je via een brancheportaal trainingen boeken met korting. Bijvoorbeeld: INretail (brancheorganisatie voor retail) heeft een portal voor opleidingen; de bloemistensector (VBW) communiceert trainingsaanbiedingen via hun ledenwebsite, etc. Zorg dat je vóór inschrijving van een cursus duidelijk hebt of en hoe je in aanmerking komt voor fondsvergoeding – vaak moet je werkgever vooraf akkoord geven of een aanvraag indienen bij het fonds. De voorwaarden (zoals verplichte aanwezigheid, evaluatie achteraf, etc.) staan meestal op de site van het betreffende fonds of in de cao-bepalingen.

Creatieve en culturele sector subsidies

Werktuig PPO (creatieve sector)

Ben je professional in de creatieve of culturele sector? Dan kun je gebruikmaken van Werktuig PPO, wat staat voor Permanente Professionele Ontwikkeling. Dit is een fonds speciaal voor creatieve sector-werkenden – van kunstenaars en ontwerpers tot mensen in media, cultureel erfgoed, podiumkunsten en creatieve industrie. Het fonds stimuleert dat jij je blijft ontwikkelen in je vak en ondersteunt je daarbij financieel: “Als jij investeert in je eigen professionele toekomst, dan investeren wij met je mee!” .

• Voor wie: Iedereen die werkzaam is (of recent werkzaam is geweest) in de culturele of creatieve sector, zowel zzp’ers als werknemers . Ook werkzoekenden met ervaring in de sector komen in aanmerking, zolang je kunt aantonen dat je professioneel actief bent (bijv. inschrijving KvK als creatief ondernemer, of werkzaam bij een culturele organisatie) . Let op: Werktuig PPO is niet bedoeld voor absolute zij-instromers zonder relevante achtergrond; je moet minimaal een mbo-4 niveau vakopleiding of vergelijkbare ervaring hebben in het creatieve veld .
• Wat houdt het in: Werktuig PPO biedt co-financiering voor jouw professionele ontwikkelplan. Jij bepaalt zélf wat je wilt leren – het fonds werkt niet met een vaste lijst aanbieders, jouw leerbehoefte staat centraal . Je kunt een aanvraag doen voor uiteenlopende activiteiten: een cursus of workshop, coachingstraject, masterclass, tijdelijk stageproject, etc., zolang het jouw professionele ontwikkeling versterkt. Voorwaarde is wel dat het initiatief voldoende onderbouwd is (je moet in de aanvraag motiveren wat je gaat doen en waarom) en de kosten ten minste €150,- bedragen . Een korte Adobe-cursus van een paar dagen zou hier zeker onder kunnen vallen, mits het bijdraagt aan jouw vaardigheden als creatief professional.
• Vergoeding: Werktuig PPO vergoedt ongeveer een derde van de kosten van je traject, met een maximum van €2.250,- per persoon per 12 maanden . De rest van de kosten draag je zelf, of bijvoorbeeld je werkgever/opdrachtgever. Concreet: stel een Illustrator-cursus kost €900, dan kun je ~€300 daarvan via PPO vergoed krijgen. Bij duurdere opleidingen of meerdere trainingen kun je tot €2250 in een jaar ontvangen. Je mag maximaal 4 aanvragen per jaar indienen, maar gezamenlijk wordt niet meer vergoed dan die €2250 per 12 maanden . De regeling loopt momenteel tot 31 december 2025 (met mogelijkheid tot verlenging) .
• Hoe aanvragen: Je dient zelf online een aanvraag in via de website van Werktuig PPO. Daar vul je een aanvraagformulier in met jouw plan en kosten . Aanvragen kunnen doorlopend ingediend worden (tot eind 2025). Na indiening krijg je binnen ongeveer 5 werkdagen reactie per e-mail (toekenning, afwijzing of een verzoek om nadere info) . Bij toekenning kun je met je cursus of activiteit starten; een belangrijke voorwaarde is dat je binnen 3 maanden na goedkeuring ook daadwerkelijk begint (of maximaal 3 maanden voor de aanvraag al gestart bent) . De uitbetaling van de subsidie gebeurt achteraf: je betaalt eerst zelf de opleider, rond de cursus af, en dient vervolgens een declaratie in (met bewijs van deelname en betaling) . Binnen enkele weken ontvang je dan de PPO-bijdrage op je rekening. Kortom, Werktuig PPO is een laagdrempelige manier voor creatieven om 30-40% van hun scholingskosten vergoed te krijgen , terwijl je volledige vrijheid hebt in keuze van cursus en aanbieder.

Cultuur+Ondernemen (Cultuurlening)

Stichting Cultuur+Ondernemen is een kennis- en financieringsplatform voor creatieve ondernemers en kunstenaars. Zij bieden geen directe scholingssubsidie, maar wel de Cultuurlening – een speciaal krediet tegen lage rente voor investeringen in professionalisering. Dit kan interessant zijn als je een wat duurdere opleiding of cursus op het oog hebt en (gedeeltelijk) wilt financieren.

• Voor wie: Professionele kunstenaars, zzp’ers en culturele organisaties in de creatieve sector . Je moet kunnen aantonen dat je serieus actief bent in je vak (bv. relevante opleiding of portfolio/trackrecord als maker). De regeling is bedoeld om cultureel ondernemerschap te ondersteunen, dus je plan moet betrekking hebben op je professionele praktijk.
• Wat houdt het in: Een lening met gunstige voorwaarden om te investeren in je ontwikkeling, artistieke projecten of bedrijfsmiddelen. Je leent minimaal €5.000 en maximaal €500.000 tegen een lagere rente dan bij een normale bank. Dit kan bijvoorbeeld gebruikt worden voor het financieren van een opleiding, het aanschaffen van benodigde software/hardware, of andere professionele kosten (maar niet voor levensonderhoud of schuldsanering) . Let op: het is geen subsidie maar een krediet dat je moet terugbetalen; je hebt dus wel last van rente en aflossing, maar het kan projecten mogelijk maken die anders onbetaalbaar zijn. Voor een korte Adobe-cursus van enkele honderden of duizenden euro’s is de Cultuurlening meestal te groot (minimum is €5k), maar als je bijvoorbeeld een heel pakket aan trainingen of een langer traject wilt volgen (of dit combineert met andere investeringen), kan het interessant zijn.
• Hoe aanvragen: Via de website van Cultuur+Ondernemen kun je de Cultuurlening online aanvragen. Je moet een plan en begroting indienen en zij beoordelen of het haalbaar is. Tijdens het proces krijg je ook een persoonlijk adviesgesprek over je plannen en financiering . Bij goedkeuring sluit je een leenovereenkomst en krijg je het geld uitgekeerd, waarna je het in doorgaans 3 tot 10 jaar terugbetaalt (afhankelijk van het bedrag). Meer info en het aanvraagformulier vind je op de Cultuurlening-pagina van Cultuur+Ondernemen. Overigens heeft Cultuur+Ondernemen ook een Financieringswijzer en adviseurs die je kunnen wijzen op andere fondsen of subsidies binnen de cultuursector. Het kan lonend zijn om daar een kijkje te nemen als je in deze doelgroep valt.

Regionale scholingssubsidies en ontwikkelfondsen

Naast landelijke en branchegerichte subsidies, bestaan er ook regionale initiatieven. In verschillende provincies en arbeidsmarktregio’s zijn de afgelopen jaren tijdelijke scholingsacties opgezet, vaak onder namen als “Leert Door” of ontwikkelfondsen, om bij- en omscholing te stimuleren. Het aanbod wisselt per regio en periode, maar het komt erop neer dat je in sommige gevallen gratis of met flinke korting een cursus kunt volgen als je in een bepaalde regio woont of werkt .

• Voor wie: Dit verschilt per regeling – meestal richten ze zich op inwoners van een bepaalde provincie of regio, soms met extra voorwaarden (bijv. werkzaam in een sector met personeelstekort, of onder een bepaald inkomen/opleidingsniveau). Zo was Haaglanden Leert Door er voor inwoners van Den Haag e.o. die voldeden aan criteria als maximaal MBO-4 opleiding of inkomen onder 130% van modaal, en richtte zich op scholing richting krapteberoepen (techniek, zorg, e.d.). Andere regio’s kunnen andere doelgroepen hebben. Informeer lokaal wat van toepassing is.
• Wat houdt het in: Vaak gaat het om een scholingsvoucher of tegoedbon waarmee je een opleiding of cursus kunt doen zonder te betalen. De kosten worden dan gedragen door de regio (via overheidssubsidies, vaak met steun van het Rijk of EU). Deze initiatieven vallen onder het idee van “Leven Lang Ontwikkelen” en zijn opgezet om mensen te helpen zich aan te passen aan economische veranderingen (bijv. digitalisering, corona-effecten op de arbeidsmarkt, etc.). Voorbeelden: In Noord-Brabant konden bewoners via Brabant Leert gratis online cursussen volgen en via een later fonds (JTF) subsidie krijgen voor opleidingen gericht op de energietransitie . In Noord-Nederland liep Het Noorden Leert Door, waarbij honderden mensen een erkende korte opleiding kosteloos konden volgen (variërend van zorg tot e-commerce) . Deze programma’s zijn meestal tijdelijk en met een bepaald budgetplafond.
• Vergoeding: Vaak is de vergoeding 100% van de cursuskosten (gratis voor de deelnemer), soms een hoog percentage korting. Het bedrag per persoon kan variëren. In sommige regio’s was het een paar honderd euro voor een korte cursus, in andere een paar duizend euro voor een langer traject. Zo had Flevoland een Scholingsfonds voor de maritieme sector waarbij per persoon tot €5.000 vergoed werd voor bijscholing – een flink bedrag. Realiseer je dat “gratis” niet onbeperkt betekent: er is vaak een maximaal tegoed per persoon en de totale pot kan op raken (first come, first serve).
• Hoe aanvragen: Regionale subsidies worden meestal uitgevoerd door samenwerkingsverbanden van gemeenten, onderwijsinstellingen en werkgeversorganisaties. De aanvraagprocedure verschilt per regio. Soms kun je als individu een voucher aanvragen via een regionaal portal (bijvoorbeeld een provinciale website of via het UWV/leerwerkloket in de regio), soms verloopt het via je werkgever of een opleider. Een goed startpunt is om contact op te nemen met het Leerwerkloket in jouw regio . De Leerwerkloketten kennen vaak de actuele mogelijkheden in de omgeving en kunnen je gratis advies geven over welke subsidie bij jou past en hoe je die aanvraagt. Ook kun je op de website van jouw provincie of gemeente zoeken naar “scholingsvoucher” of “ontwikkelfonds”. Omdat deze regelingen regelmatig veranderen, is het slim om hier tijdig naar te kijken zodra je plannen hebt voor een cursus. Wees er snel bij als er een regionale subsidie opent – de animo is vaak groot en op = op .